In de vorige bijdrage heb ik iets gezegd over barmhartigheid en reinheid van hart als kwaliteiten die God in ons leven wil uitwerken. Deze laatste bijdrage over de zaligsprekingen van Matteüs 5 gaat over het vredestichter willen zijn in deze wereld en over de consequenties van een dergelijke levensstijl.
2.3. Zalig de vredestichters (vs. 9)
Er zijn zoveel mensen die met zichzelf in conflict zijn. En dat heeft zijn weerslag op de manier waarop men met anderen omgaat. Dan is er ook geen vrede met God. Bij deze zaligspreking gaat het om vrede op drie niveaus: innerlijke vrede, vrede tussen mensen en bovenal vrede met God.
Deze vrede lijkt soms een onbereikbaar ideaal. En zolang we het in onszelf zoeken, zullen we ook op onszelf stuklopen, maar door het kruis heeft Jezus de vrede kunnen herstellen (Rom. 5:1), en is de muur van vijandschap tussen mensen weggebroken (Ef. 2:14), zoals Paulus het verwoord in de Efezebrief. Zo kunnen we ook weer vrede hebben met onszelf. De prijs die daarvoor betaald moest worden was hoog. God de Vader heeft daarvoor ‘zijn eniggeboren Zoon’ moeten prijsgeven (Joh. 3:16).
Wij zijn in navolging van Christus geroepen om deze vrede uit te dragen in de wereld, door mensen bekend te maken met de verzoening in Christus (2 Cor. 5:20), want we weten dat dit de enige manier is om innerlijke vrede te verkrijgen. Dat is niet een oppervlakkig gevoel, maar het heeft diepe wortels omdat het gebaseerd is op de realiteit van de vrede met God.
Mensen die zo leven zullen ‘kinderen Gods’ genoemd worden, zegt Jezus. Die status heeft men al vanaf het moment dat men tot geloof komt, maar hier betekent het dat God dit ook openbaar zal maken voor de ogen van de mensen bij de komst van Zijn Koninkrijk.
2.4. Zalig de vervolgden om der gerechtigheid wil (vs. 10)
Als u zo leeft, dan zullen de mensen u wel hoog achten, zou u denken, maar niets is minder waar. Jezus heeft nooit gezegd dat we geen moeilijkheden meer zouden ondervinden als we tot geloof komen (vgl. 1 Pt. 3:14). Door zo te leven worden we het geweten van de wereld en dat zal ons niet altijd in dank worden afgenomen. Het kan zelfs zo zijn dat u het met uw leven moet bekopen.
In de vroege gemeente was de bereidheid om de prijs te betalen voor het volgen van Jezus veel groter dan tegenwoordig. In die tijd kwam eens een man met een zakelijk probleem bij de theoloog Tertullianus (220 n. Chr). Hij vertelde over de moeilijkheden die hij ondervond bij het zakendoen en besloot met de vraag: ‘Wat kan ik doen? Ik moet toch leven!’ Waarop Tertullianus antwoordde: ‘Moet u dat?’
Jezus zegt niet dat we ernaar moeten streven om vervolgd te worden. We moeten het niet over onszelf afroepen. Dat zou dom zijn. Maar Hij zegt wel dat we het als een zegen mogen ervaren, als het eenmaal zo ver is. We mogen ons ‘verblijden en verheugen’(vs. 12), omdat we ervoor beloond zullen worden in de hemel en omdat we zo mogen delen in het lijden van Christus en omdat het een teken is van de echtheid van ons geloof. Ook de profeten werden op een soortgelijke manier vervolgd.
De acht kenmerken van een discipel van Jezus vormen een samenhangend geheel. Dat blijkt uit het begin en het einde van dit gedeelte. Jezus begint de zaligsprekingen in vs. 3 met de uitspraak “want hunner is het Koninkrijk der hemelen”, en Hij eindigt ermee in vs. 10[1]. Dit zijn de kenmerken van de burgers van het Koninkrijk.
Het begint met een erkenning van onze positie tegenover God. We hebben geen deel aan het Koninkrijk door onze deugden, maar door een houding van nederigheid en het besef dat we alles van God moeten verwachten. Met die houding mogen we een zegen zijn voor onze naaste door hem barmhartigheid te betonen, door eerlijk en open te zijn in het contact met anderen, en door de vrede na te streven. En dat mogen we doen zonder iets terug te verwachten. Meer nog, we mogen veel weerstand verwachten. Mischien moeten we zelfs het leven er wel bij laten. Maar één zekerheid hebben, namelijk dat we aan God en aan Zijn Koninkrijk mogen toebehoren en eenmaal mogen delen in Zijn hemelse heerlijkheid.
Geert Hoekstra
