Deze uitspraak van Henk Binnendijk heeft mij aan het denken gezet over de manier waarop we ons leven inrichten. Wat is werkelijk belangrijk in het leven? Voor mij geven de zaligsprekingen in Matteüs 5 daar een antwoord op. De zaligsprekingen zijn een uitdrukking van het karakter van Jezus die ook in ons leven meer en meer gestalte mag krijgen. In de vorige bijdrage heb ik iets gezegd over de eerste twee zaligsprekingen: ‘Zalig de armen van geest’, en ‘zalig die treuren’.
De volgende twee zaligsprekingen hebben ons nog meer te vertellen over het karakter van Jezus die de Heilige Geest in ons wil bewerken:
1.3 ‘Zalig de zachtmoedigen’ (vs. 5)
Het Griekse woord dat vertaald is met ‘zachtmoedig’ heeft niet de betekenis van zwak, levenloos of saai. Het gaat niet om kruiperige onderdanigheid. Een zachtmoedig mens is ‘kalm, zorgzaam en bescheiden’. Hij is ‘verbroken’, wat niet betekent dat hij vernietigd of verbrijzeld is, maar dat zijn kracht is onderworpen als bij een getemd paard.
Mozes wordt omschreven als ‘een zeer zachtmoedig man, meer dan enig mens op de aardbodem’ (Num. 12:3). Toch was Mozes zeer zeker geen zwakke leider zonder ruggengraat! Zijn sterke karakter werd door God in toom gehouden.
Volgens de bekende predikant dr. Martyn Lloyd-Jones gaat het bij zachtmoedigheid om ‘een eerlijke kijk op jezelf die tot uiting komt in je houding en de manier waarop je met anderen omgaat’. Een zachtmoedig mens maakt zich niet langer druk over zichzelf en om wat anderen van hem vinden. Zo iemand probeert zichzelf niet langer te verdedigen – dat is voorbij. Iemand die werkelijk zachtmoedig is, beklaagt zich nooit en heeft nooit medelijden met zichzelf.
Als we een dergelijke houding hebben, zegt Jezus, zullen we ‘de aarde beërven’ (vs. 5).
Onze houding tot God komt ook tot uitdrukking in een verlangen naar gerechtigheid:
1.4 – ‘Zalig die hongeren en dorsten naar de gerechtigheid’(vs. 6).
Hongeren en dorsten drukken een sterk verlangen uit. Gerechtigheid is hét kenmerk van Gods Koninkrijk (Jes. 11:1-5). We moeten ernaar verlangen om een zuivere relatie met God te hebben, rechtvaardig voor Hem te staan en zijn gerechtigheid te zien in de wereld om ons heen.
De vorm waarin dit vers staat toont aan dat het om het geheel gaat. We moeten ernaar verlangen om geheel rechtvaardig te zijn. We kunnen niet volstaan met een deel ervan. Het probleem is dat velen van ons daar niet zo wanhopig naar verlangen. We zijn niet bereid de prijs te betalen. We zeggen “Heer, heilig mij, maar nog niet helemaal, alstublieft’. We houden het liefst nog wat achter. Voor de een is het dit en voor de ander weer iets anders. Je mag zelf invullen wat je nog niet helemaal aan God durft toe te vertrouwen.
Jezus zegt dat Hij ons verlangen naar gerechtigheid zal vervullen als we er werkelijk wanhopig naar verlangen. Het is niet genoeg om onze geestelijke ellende te erkennen, erom te huilen en toe te staan dat anderen er ons op wijzen. We moeten ook hongeren en dorsten naar verandering en een rechtvaardig leven. Jezus belooft ons dat God ons zal zegenen en ons zal verzadigen, zoals de Psalmist het verwoord in Psalm 107:4-9:
“Er waren er, die dwaalden in de woestijn, op een eenzame weg, een stad ter woning vonden zij niet; hongerig waren zij, ja dorstig, hun ziel versmachtte in hen. Toen riepen zij tot de HERE in hun benauwdheid, en Hij redde hen uit hun angsten; Hij deed hen treden op een effen weg om te gaan naar een stad ter woning. Dat zij de HERE loven om zijn goedertierenheid en om zijn wonderen aan de mensenkinderen, omdat Hij de dorstende ziel heeft gelaafd en de hongerende ziel met het goede vervuld.” (Ps 107:4-9).
Geert Hoekstra
